81 il81 yapı1 harita
Türkiye’nin Mimari Çıkartma Haritası
Her ile bir yapı: on iki bin yıllık Göbeklitepe’den Kengo Kuma’nın ahşap müzesine, Türkiye’nin 81 ilinin en ünlü mimari yapıları haritaya yapıştırıldı. Bir çıkartmaya dokun, hikâyesini oku; gezdiğin yapıları işaretle, albümünü tamamla.
Henüz yolculuk başlamadı. Gezdiğin bir yapının çıkartmasını aç ve “Gezdim” de.
81 Çıkartmalık Albüm
Plaka sırasıyla bütün yapılar. Gezdiklerin “Gezdim” mührüyle işaretlenir.
İlk ve Antik Çağ · Roma dönemi, MS 2. yüzyıl
Seyhan Nehri üzerindeki Roma köprüsü yaklaşık on dokuz yüzyıldır ayakta; dünyada hâlâ kullanılan en eski köprüler arasında sayılır.
İlk ve Antik Çağ · Kommagene Krallığı, MÖ 1. yüzyıl
Kommagene Kralı I. Antiokhos’un 2.134 metrelik zirvedeki yapay tepesi ve önündeki dev taş başlar. UNESCO Dünya Mirası.
Selçuklu ve Beylikler · Kökeni İlk Çağ; bugünkü surlar Selçuklu dönemi
Şehre adını veren kara volkanik kayanın tepesindeki kale; yüzlerce basamakla çıkılır, tepesinde dev bir bayrak dalgalanır.
Osmanlı · 1685–1784
Doğubayazıt’ta yamaca kurulan saray; Osmanlı, Selçuklu ve İran mimarisini bir araya getirir. Ağrı Dağı’na bakar.
İlk ve Antik Çağ · Pontus Krallığı, MÖ 3.–1. yüzyıl
Harşena Dağı’nın kayalarına oyulmuş Pontus krallarının mezarları; geceleri ışıklandırılarak Yeşilırmak’ın üstünde parlar.
Cumhuriyet · 1944–1953 · Emin Onat, Orhan Arda
Atatürk’ün anıt mezarı; Rasattepe’de, kare ayaklı Şeref Holü ve aslanlı yoluyla Cumhuriyet’in en büyük anıtı.
İlk ve Antik Çağ · Roma dönemi, MS 2. yüzyıl · mimar Zenon
Sahne binasıyla birlikte günümüze ulaşmış en iyi korunmuş Roma tiyatrolarından; bugün de konser ve festivallere ev sahipliği yapar.
Bizans ve Ortaçağ · Ortaçağ Gürcü mimarisi, 7.–11. yüzyıl
Yusufeli’nde, yüksek kasnaklı kubbesi ve taş süslemeleriyle Ortaçağ Gürcü mimarisinin önemli örneklerinden.
İlk ve Antik Çağ · Roma dönemi, MS 2. yüzyıl
Afrodit tapınağına giden yolu karşılayan anıtsal kapı; bir kısmı burmalı dört sütun dizisiyle Afrodisias’ın simgesi. UNESCO Dünya Mirası.
Osmanlı · 1844
Ayvalık’ın taş Rum kilisesi; bugün anıt müze. Zeytinlikleri ve taş sokaklarıyla Ayvalık’ın tarihî dokusunun kalbinde.
Osmanlı · Beylik dönemi, 14. yüzyıl
Osman Gazi’nin kayınpederi ve manevi rehberi Şeyh Edebali’nin Bilecik’teki türbesi; Osmanlı’nın kuruluş öyküsünün yeri.
Bizans ve Ortaçağ · Ortaçağ
Kiğı ilçe merkezini gözetleyen kayalık tepedeki Ortaçağ kalesi; Bingöl’ün en eski yapılarından.
Selçuklu ve Beylikler · 13. yüzyıl
Anadolu’nun en büyük kümbetlerinden; Van Gölü kıyısındaki Ahlat’ın, oymalı mezar taşlarıyla ünlü Selçuklu mezarlığının yakınında.
Osmanlı · 18.–19. yüzyıl
Mudurnu’nun yamaçlara dizilen ahşap çıkmalı Osmanlı konakları ve tarihî çarşısı, Bolu’nun en tanınmış tarihî dokusudur.
İlk ve Antik Çağ · Roma dönemi, MS 2. yüzyıl
Toros Dağları’nda, 1.500 metre yükseklikteki antik kentin anıtsal çeşmesi; yeniden ayağa kaldırıldı ve suyu yeniden akıyor.
Osmanlı · 1396–1400 · Yıldırım Bayezid
Yirmi kubbesi ve içindeki şadırvanıyla erken Osmanlı’nın en büyük camii; duvarlarındaki hat levhalarıyla da ünlüdür.
Cumhuriyet · 1954–1960
Gelibolu Yarımadası’nın ucunda, Çanakkale Savaşları’nda şehit düşenler için yükselen 41 metrelik dört ayaklı anıt.
Osmanlı · 16. yüzyıl · Kanuni Sultan Süleyman dönemi
Kanuni döneminde yaptırılan, kentin merkezindeki büyük kubbeli cami; Mimar Sinan geleneğinin Anadolu’daki örneklerinden.
İlk ve Antik Çağ · Hitit İmparatorluğu, MÖ 14.–13. yüzyıl
Hitit başkenti Hattuşa’nın surlarındaki anıtsal kapı; iki yanında taştan oyulmuş aslan başları bekler. UNESCO Dünya Mirası.
İlk ve Antik Çağ · Helenistik ve Roma dönemi
Bembeyaz traverten teraslarının üstündeki antik kur kenti; tiyatrosu ve nekropolüyle birlikte UNESCO Dünya Mirası.
İlk ve Antik Çağ · Roma kökenli; Bizans ve Ortaçağ eklemeleriyle
Kara bazalt taşlarıyla kenti çevreleyen, yaklaşık 5,5 kilometrelik sur; Hevsel Bahçeleri’yle birlikte UNESCO Dünya Mirası.
Osmanlı · 1568–1575 · Mimar Sinan
Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dediği cami; kubbesi ve dört ince minaresiyle Osmanlı mimarisinin doruğu. UNESCO Dünya Mirası.
Bizans ve Ortaçağ · Kökeni Urartu dönemine dayandırılır
Elazığ’a tepeden bakan kale; harcına su yerine süt katıldığı söylencesiyle “Süt Kalesi” diye de anılır. Yanında eğri minareli Ulu Cami.
Selçuklu ve Beylikler · Saltuklu dönemi, 13. yüzyıl başı
Tercan’da, nişli dairesel bir avlu duvarının ortasında yükselen kümbet; Anadolu’da benzeri olmayan bir türbe düzeni.
Selçuklu ve Beylikler · 13. yüzyıl sonu
Erzurum’un simgesi; taçkapısının iki yanında yükselen, tuğla ve çini süslemeli yivli minareleriyle Anadolu Selçuklu mimarisinin anıtlarından.
Cumhuriyet · 2019 · Kengo Kuma
Odunpazarı’nın ahşap evlerine ve eski odun pazarına selam veren, üst üste istiflenmiş ahşap kutulardan oluşan çağdaş sanat müzesi.
Bizans ve Ortaçağ · Roma kökenli; Bizans döneminde genişletildi
Kent merkezindeki höyüğün üstünde, burçlarla çevrili yuvarlak planlı kale; Gaziantep’in en eski yapısı ve simgesi.
İlk ve Antik Çağ · Antik Çağ’dan beri kullanılan kale
Karadeniz’e uzanan burnun tepesinde, kenti ve Giresun Adası’nı gören kale; bugün çevresi şehrin en sevilen parkı.
Osmanlı · 19. yüzyıl
Dumanlı köyündeki, çam ormanlarıyla çevrili taş evler ve kiliselerden oluşan terk edilmiş Rum yerleşimi.
Osmanlı · 18. yüzyıl
Hakkari’nin merkezindeki, kesme taştan kubbeli medrese; çevresindeki karlı dağlar arasında kentin en eski yapılarındandır.
İlk ve Antik Çağ · MS 1. yüzyıl; ön cephe 19. yüzyıl
Antakya’da Haç Dağı’nın yamacına oyulmuş mağara kilisesi; Hristiyanlığın en eski ibadet yerlerinden biri sayılır.
İlk ve Antik Çağ · Roma kolonisi, MÖ 1. yüzyıl
Yalvaç’taki Roma kenti; Augustus Tapınağı, tiyatro ve kente su taşıyan kemerleriyle Pisidya’nın başkentiydi.
Bizans ve Ortaçağ · Ortaçağ, 12. yüzyıl
Mersin kıyısının hemen açığındaki adacıkta, denizin ortasından yükselen kale; kara tarafındaki Korykos Kalesi’nin ikizi.
Bizans ve Ortaçağ · 532–537 · Anthemios ve İsidoros
Bizans İmparatoru I. Justinianus’un yaptırdığı, dev kubbesiyle yaklaşık bin yıl dünyanın en büyük katedrali olarak kalan yapı. İstanbul’un simgesi.
İlk ve Antik Çağ · Roma dönemi, MS 2. yüzyıl başı
Efes’in iki katlı mermer cephesiyle en tanınmış yapısı; Celsus’un oğlu tarafından babasının anıt mezarı ve kütüphane olarak yaptırıldı.
Bizans ve Ortaçağ · 989–1001 · mimar Trdat
Arpaçay kıyısındaki ören yeri Ani’nin büyük katedrali; kubbesi yıkılsa da kör kemerli cepheleriyle ayakta. Ani, UNESCO Dünya Mirası.
Selçuklu ve Beylikler · 1366 · Candaroğulları
Kasaba köyünde, çivisiz ahşap tavanı ve boyalı süslemeleriyle dünyanın en önemli ahşap camilerinden.
Selçuklu ve Beylikler · 1276
Şah Cihan Hatun için yapılan on iki cepheli kümbet; dönüyormuş gibi görünen külahı ve zengin taş kabartmalarıyla Kayseri’nin simgesi.
Osmanlı · Erken Osmanlı
Kırklareli’nin merkezindeki erken Osmanlı külliyesi; camisi, hamamı ve arastasıyla kentin tarihî çekirdeği.
Selçuklu ve Beylikler · 1272
Gökbilim eğitimi verilen Selçuklu medresesi; kubbesindeki açıklığın ve altındaki kuyunun gök gözlemi için kullanıldığı düşünülür.
Osmanlı · 1901
II. Abdülhamid’in tahta çıkışının 25. yılı için yapılan dört katlı, zarif Osmanlı saat kulesi; İzmit’in buluşma noktası.
Selçuklu ve Beylikler · 1274
Mevlana Celaleddin Rumi’nin türbesi; firuze çinili yivli külahı “Kubbe-i Hadra” Konya’nın simgesi. Bugün Mevlana Müzesi.
İlk ve Antik Çağ · Roma dönemi, MS 2. yüzyıl
Çavdarhisar’da, dünyanın en iyi korunmuş Zeus tapınaklarından; altındaki tonozlu mahzeniyle de benzersiz.
Selçuklu ve Beylikler · 1224
Eski Malatya’da, sırlı tuğla ve çini süslemeleriyle Anadolu Selçuklu’nun en önemli tuğla camilerinden.
İlk ve Antik Çağ · Helenistik dönem, MÖ 4.–3. yüzyıl
Lidya’nın başkenti Sardes’te, iki sütunu hâlâ dimdik duran dünyanın en büyük İon tapınaklarından.
Selçuklu ve Beylikler · 1502 · Dulkadiroğulları
Dulkadiroğlu Alaüddevle Bey’in yaptırdığı cami; Suriye etkili kare gövdeli taş minaresiyle tanınır.
Selçuklu ve Beylikler · 1385 · Artuklu Sultanı İsa
Mardin’in bal rengi taşından, yivli kubbeleri ve terasıyla Mezopotamya ovasına bakan Artuklu medresesi.
Bizans ve Ortaçağ · 15. yüzyıl · Rodos Şövalyeleri
Antik Halikarnassos’un kıyısındaki şövalye kalesi; bugün dünyanın önde gelen Sualtı Arkeoloji Müzeleri’nden birine ev sahipliği yapar.
Bizans ve Ortaçağ · Ortaçağ
Anadolu’nun kapılarını Türklere açan 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi’yle anılan ilçenin, yuvarlak burçlu Ortaçağ kalesi.
Bizans ve Ortaçağ · Bizans dönemi; kaya oyma yerleşim
Kapadokya’nın en yüksek noktası; içi odalarla oyulmuş dev bir tüf kayası. Peri bacaları ve sıcak hava balonlarıyla çevrili.
Selçuklu ve Beylikler · 1223
Üç kubbeli Selçuklu camii; taçkapısındaki süslemelerin sabah güneşinde taçlı bir kadın başı gölgesi oluşturduğu anlatılır.
Osmanlı · 1868
Perşembe’de, adını Argonotlar efsanesindeki Iason’dan alan burnun ucunda, denize karşı tek başına duran küçük taş kilise.
Bizans ve Ortaçağ · Ortaçağ, 14.–15. yüzyıl
Fırtına Vadisi’nde, ormanlar arasındaki kayalık bir tepeye kurulmuş, yüksek kuleli taş kale; çoğu zaman sisin içinde görünür.
Bizans ve Ortaçağ · 6. yüzyıl · I. Justinianus
Sakarya Nehri üzerine yapılan, yaklaşık 430 metrelik Bizans köprüsü; nehir yatağı değişince bugün çayırın ortasında kaldı.
Cumhuriyet · 1931–1932 · Heinrich Krippel
Samsun’da, Atatürk’ü şaha kalkmış atı üzerinde gösteren bronz anıt; Kurtuluş Savaşı’nın başladığı kentin simgesi.
Selçuklu ve Beylikler · 1129
Büyük Selçuklu döneminden kalan cami; sırlı tuğlalarla örülmüş firuze desenli minaresiyle tanınır.
Osmanlı · 1887
Sinop Kalesi’nin surları içindeki eski cezaevi; 1999’da kapandı, bugün müze. Pek çok yazar ve şairin kaldığı yer olarak bilinir.
Selçuklu ve Beylikler · 1228–1229 · Mengücekliler
Taçkapılarındaki eşi görülmemiş, dantel gibi taş işçiliğiyle UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne Türkiye’den giren ilk yapılardan.
Osmanlı · 16. yüzyıl · Mimar Sinan
Sadrazam Rüstem Paşa için Mimar Sinan’ın Tekirdağ’da yaptığı külliyenin tek kubbeli camii; Marmara kıyısının klasik Osmanlı yapılarından.
Osmanlı · 18. yüzyıl sonu
Tokat’ta, kalem işi ve barok süslemeli tavanlarıyla Osmanlı sivil mimarisinin en güzel örneklerinden; bugün müze.
Bizans ve Ortaçağ · Kuruluşu 4. yüzyıl (söylence); bugünkü yapılar 13.–19. yüzyıl
Maçka’da, Karadağ’ın sarp yamacına oyulmuş kaya nişine yapışık manastır; ormanın üstünde asılı duruyormuş gibi görünür.
Bizans ve Ortaçağ · Ortaçağ
Keban Baraj Gölü yükselince suyun ortasında kalan kale; bugün tekneyle ulaşılan bir ada kalesi.
İlk ve Antik Çağ · MÖ 10. binyıl
Yaklaşık 12 bin yıllık, bilinen en eski anıtsal tapınma alanı; kabartmalı T biçimli dikilitaşlarıyla tarihi yeniden yazdırdı. UNESCO Dünya Mirası.
İlk ve Antik Çağ · Helenistik ve Roma dönemi
Ulubey Kanyonu’nun kıyısındaki tepede, anıtsal kapısı ve kaya mezarlarıyla kanyona tepeden bakan antik kent.
Bizans ve Ortaçağ · 915–921 · mimar Manuel
Van Gölü’ndeki Akdamar Adası’nda, dış cephesini saran taş kabartmalarıyla Ortaçağ Ermeni mimarisinin başyapıtı.
Osmanlı · 1779
Çapanoğlu Mustafa Bey’in yaptırdığı, kalem işi ve barok süslemeleriyle Osmanlı’nın taşradaki en zarif camilerinden.
Cumhuriyet · Taş kömürü 1829’da bulundu
Zonguldak’ın silüetini taş kömürü ocaklarının kuyu kuleleri çizer; kent, 1829’da Uzun Mehmet’in kömürü bulmasıyla doğdu.
Selçuklu ve Beylikler · 1229 · I. Alaeddin Keykubad
İpek Yolu üzerindeki, Anadolu’nun en büyük Selçuklu kervansaraylarından; mukarnaslı görkemli taçkapısıyla ünlü.
Selçuklu ve Beylikler · Bizans kökenli; Saltuklu ve Selçuklu onarımları
Çoruh Nehri’ne bakan sarp tepeyi uzun surlarıyla saran kale; Bayburt’un her yerinden görünen simgesi.
Selçuklu ve Beylikler · 1382 · Karamanoğulları
Karamanoğlu Alaeddin Bey’in eşi Nefise Sultan adına yapılan medrese; mermer taçkapısı Beylikler döneminin en gösterişlilerinden.
Selçuklu ve Beylikler · Selçuklu dönemi, 13. yüzyıl
Kızılırmak üzerindeki, büyük sivri kemerli Selçuklu taş köprüsü; yüzyıllardır kervan yolunun geçit yeri.
Selçuklu ve Beylikler · 1409 · Eyyubiler
Dicle kıyısındaki Hasankeyf’in, kaya kalesi ve eski köprü ayaklarıyla birlikte simgesi olan zarif minaresi.
Selçuklu ve Beylikler · Ortaçağ
Cizre’nin kırmızı taşlı medresesi; şair Melayê Cizîrî’nin türbesinin de bulunduğu, Dicle kıyısının tarihî ilim yuvası.
Bizans ve Ortaçağ · Bizans ve Ceneviz dönemi
Amasra’nın iki koyunu ayıran yarımadayı saran Bizans–Ceneviz kalesi; Kemere Köprüsü ile Boztepe Adası’na bağlanır.
Bizans ve Ortaçağ · Ortaçağ
Çıldır’da, derin bir kanyonun kenarındaki kaya çıkıntısına kurulmuş, ulaşması zor Ortaçağ kalesi.
Selçuklu ve Beylikler · 15. yüzyıl
Iğdır ovasında, Karakoyunlu dönemine ait olduğu düşünülen kümbet; ardında Büyük ve Küçük Ağrı’nın karlı zirveleri yükselir.
Cumhuriyet · 1929
Atatürk’ün Yalova’daki köşkü; yanındaki çınarın dalları zarar görmesin diye 1930’da raylar üzerinde yaklaşık 5 metre kaydırıldı.
Osmanlı · 18.–19. yüzyıl
Yamaçlara basamak basamak dizilmiş çıkmalı ahşap konaklarıyla Osmanlı kent dokusunun en iyi korunmuş örneği. UNESCO Dünya Mirası.
Bizans ve Ortaçağ · Ortaçağ
Kilis ovasına hâkim, konik bir tepenin üstündeki kale; zeytinlikler arasında uzaktan seçilen silüetiyle tanınır.
İlk ve Antik Çağ · Geç Hitit, MÖ 8. yüzyıl
Azatiwada’nın ormanlık tepedeki kalesi; kapılarındaki aslan heykelleri ve Hitit hiyeroglifi–Fenike dilli yazıtı ünlüdür.
İlk ve Antik Çağ · Roma dönemi
Konuralp’teki antik kentin, yamaca yaslanmış tiyatrosu; çevresindeki surlarıyla birlikte Düzce’nin Roma mirası.
Aramana uyan yapı yok.